Trong hai năm trở lại đây, dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung thông qua các trang bán hàng giảm giá trực tuyến đã thu hút hàng triệu lượt khách hàng tham gia. Tuy nhiên, hình thức mua chung này còn rất nhiều bất cập, nhất là vẫn chưa xác lập được lòng tin nơi “thượng đế”.

Web mua chung mọc như nấm sau mưa

Dù chỉ xâm nhập vào thị trường nước ta 1 vài năm nay, dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung (Groupon) đã tăng trưởng như vũ bão với sự tham gia của hơn 50 website như Nhommua.com, Cungmua.com, Deal.zing.vn, Hotdeal.vn…, hoạt động chủ yếu ở các thành phố lớn như: Sài Gòn, Hà Nội và Đà Nẵng. Ðặc trưng của dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung là 1 tập hợp khách hàng cùng đăng ký mua một loại dịch vụ qua 1 công ty trung gian (thường là những trang web) trong một khoảng thời gian giới hạn để được mua giá thấp. Mức giảm giá các dịch vụ và sản phẩm thông thường từ 40% đến 80%, một số sản phẩm có thể giảm giá đến 98%. Các dịch vụ và sản phẩm được bán rất đa dạng và phong phú như: tua du lịch, khóa học, thời trang, suất ăn… Theo số liệu được đưa ra ở trang mua chung lớn thứ ba Việt Nam muachung.vn, khối lượng dịch vụ và sản phẩm bán ra đã cán mức hơn 120 tỉ đồng thông qua loại hình thương mại điện tử mua chung và tổng số tiền khách hàng đã tiết kiệm là gần 63 tỉ đồng. Bình quân một ngày, một site có ít nhất 1 dịch vụ hoặc sản phẩm mới được chào bán.

Cực kỳ nhiều người tiêu dùng đã nhiễm thói quen “rình” phiếu giảm giá để tránh bỏ qua các cơ hội mua hàng giá cực rẻ. Bà Lý Thị Hương (phố Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm) chia sẻ: “Kể từ lúc được biết đến dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung, hầu như mỗi ngày tôi đều phải truy cập các site ấy 1 lần xem có dịch vụ gì thú vị, giảm giá nhiều để mua sắm. Các chị làm chung cũng thường rủ nhau mua coupon để đi ăn nhậu chung, rất kinh tế”.

Người tiêu dùng cần mua chung phải hoàn thành những thủ tục đăng ký , cho đến lúc đạt số khách hàng cần thiết sẽ được công ty trung gian giao các coupon rồi trả tiền website trung gian thông qua một số cách như bằng tiền mặt, thẻ mua hàng (do doanh nghiệp trung gian phát hành), hoặc qua thẻ tín dụng… Khách hàng đem các coupon này đến địa chỉ bán sẽ được hưởng dịch vụ hoặc sản phẩm đó. Với hình thức mua chung, khách hàng được hưởng mức giảm giá, tiết kiệm công sức di chuyển, được tiếp cận nhiều thông tin về dịch vụ qua công ty trung gian… Chỉ tính đến tỉ lệ giảm giá lớn đã đủ hấp dẫn nhiều khách hàng, đặc biệt là các bạn học sinh sinh viên và nhân viên công sở, giữa lúc tăng giá như điên lúc này. Với những sản phẩm hoặc dịch vụ thú vị, rất nhiều người lùng mua, thì việc bán hàng nghìn phiếu giảm giá chỉ diễn ra trong vài ngày và nhanh chóng được đặt banner hết hàng. Một trường hợp cụ thể là như coupon giải trí ở vườn Mù Căng Chải với tỉ lệ giảm giá giảm 52% tại trang web Mua Chung, vẻn vẹn trong chưa tới 4 ngày đã có 1.000 khách hàng đặt mua.

Mua chung: Tiền nào của ấy?

Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, loại hình thương mại điện tử mua chung này gặp khá nhiều lời than phiền của người tiêu dùng. Trên các site mua chung, rất nhiều khách hàng càm ràm về sự chậm chạp khi giao phiếu giảm giá. Dù theo quy định, các coupon được giao trong vòng 48 tiếng sau khi khách hàng đăng ký mua nhưng sự chậm chạp vẫn luôn xảy ra. Phía doanh nghiệp trung gian giải thích rằng, do lượng người tiêu dùng đặt quá đông trong một quãng thời gian ngắn, do đó nhân viên giao coupon chẳng phục vụ kịp. Ngoài ra, thái độ phục vụ khách hàng sử dụng voucher của doanh nghiệp cung cấp sản phẩm hay dịch vụ cũng làm cho nhiều người tiêu dùng khó chịu.

Anh Hồ Thế Thịnh (ở phố Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm) cho biết: “Một lần tui mua hai voucher mua chung ở 1 quán lẩu. Khi vừa đặt chân đến tiệm, nhân viên cực kỳ đon đả chào đón, nhưng khi tôi đưa phiếu giảm giá ra thì bọn nó giở mặt ngay, phục vụ thờ ơ, đồ ăn thức uống thì lèo tèo, không như hình ảnh đăng trên trang web mua chung”. Ông Đinh (30 tuổi, ở phố Trương Định, quận Hai Bà Trưng) phẫn uất kể lại: “Tôi mua chung phiếu massage giảm giá. Chúng nó yêu cầu gọi điện book chỗ trước. Tôi gọi và chúng nó hẹn 2 tuần sau mới đến lượt vì cửa hàng rất đông khách. Tuy nhiên 1 người bạn của tôi có đến đó thì kể lại, cửa hàng vắng tanh, nhân viên phục vụ nhiều đứa ngồi chơi”. Chưa kể nhiều sản phẩm hay dịch vụ còn bị đưa giá lên cao chất ngất, cho nên sau khi giảm vẫn bằng hoặc chỉ giảm một tí so với giá trị thực của sản phẩm. Nhiều người mua nhận xét, đây là một “chiêu” lừa người tiêu dùng, để hấp dẫn khách của những đơn vị làm ăn chụp giựt qua những website mua chung.

Phía công ty mua chung khẳng định, trước thời điểm phát hành voucher cho khách hàng, nhân viên của họ đã kiểm tra chất lượng dịch vụ và sản phẩm và giá thị trường để mang lại cho người mua thông tin chi tiết chân thực nhất. Tuy thế, việc kiểm tra các sản phẩm và dịch vụ của bên cung cấp là cực kỳ khó đối với website trung gian. Thêm vào đó, không ít doanh nghiệp trung gian muốn có thêm nhiều đối tác nên đã làm lơ và cẩu thả trong quá trình thương lượng với đối tác. Kẻ bị thiệt hại đầu tiên là khách hàng phiếu giảm giá. Nhưng về lâu dài, việc này lại tác động đến chính uy tín của website mua chung và nhà cung cấp dịch vụ.

Dù mua chung là một hình thức tiên tiến, hiện đại, nhiều ưu điểm và là xu hướng tất yếu, nhưng nếu không thể giữ được lòng tin ở người tiêu dùng thì khó mà phát triển bền vững. Do đó, trong quá trình giao dịch, cả phía nhà cung cấp sản phẩm, công ty mua chung và khách hàng phải đảm bảo được quyền lợi giữa các bên. Về phía khách hàng, lúc mua chung hãy chọn lựa công ty mua chung có uy tín cao, đọc kỹ các quy định, quyền lợi và hạn chế khi tham gia . Nhà cung cấp sản phẩm, phải thể hiện sự tôn trọng người tiêu dùng và phục vụ khách hàng theo những điều khoản đã cam kết.

Tớ đang viết những bài phóng sự về thị trường mua chung ở Việt Nam Nếu các bạn đọc quan tâm có thể đọc tại link bên dưới:

Cần cải thiện chất lượng của mô hình mua sắm cộng đồng – mua chung